O mapa arqueolóxico do termo municipal de Vigo conta con 120 xacementos e 30 achados soltos catalogados, correspondentes a tódalas etapas arqueolóxicas, dende o paleolítico ata a idade media. Esta forte presencia de restos arqueolóxicos proban a antigüidade e importancia da ocupación humana nesta área. A intensificación da actividade arqueolóxica arroxará con seguridade datos relevantes sobre a importancia deste enclave dentro da prehistoria e historia de Galicia. A recente aparición no casco urbano, nas escavacións da rúa Hospital de indicios e evidencias dunha importante ocupación humana en época tardorromana e altomedieval -mesmo con restos que indican neste mesmo xacemento un nivel altoimperial- colocan a Vigo nun lugar de referencia relevante na investigación histórica de Galicia e rachan co tópico dun Vigo sen raices. Sen embargo, a maior parte da riqueza arqueolóxica do municipio está sen estudiar, carece aínda dunha protección adecuada e fica desaproveitada como recurso sociocultural.
|
Os achados arqueolóxicos máis antigos descubertos na bisbarra viguesa pertencentes ó paleolítico -como os bifaces atopados nas parroquias de Bouzas, Comesaña, Teis ou Coruxo-, documentan a ocupación temporal desta zona contra o 150.000 a.d.C, por grupos nómadas de cazadores-recolectores. |
|
Algunhas pezas líticas que se exhiben no Museo Municipal, veñen amosar tamén a existencia dunha etapa mesolítica entre o 6.500 e o 4.500 a.d.C. con vencellos a labores mariños. |
|
A existencia de numerosos dólmenes na área xeográfica viguesa parecen demostrar un importante desenvolvemento desta zona durante a denominada cultura megalítica datable entre o 3.000 e o 1.800 a.d.C. con características xa sedentarias e unha actividade agrícola e gandeira. Efectivamente, preto de 40 dólmenes ou enterramentos desta época están catalogados no termo municipal, restos do que deberon ser grandes necrópoles nesa época. A parroquia viguesa de Candeán e abas do monte Vixiador, zona de San Colmado, Rebullón e as Xunqueiras en Bembrive, en Valadares-Sobreira e As Gándaras se localizan exemplares destes monumentos funerarios. Saliéntase o que se atopa na subida á Madroa (Candeán), denominado "Casa dos Mouros", que conserva en bo estado a súa cámara funeraria formada por grandes laxas. |
|
No calcolítico (2.000-1.800) dátanse cerámicas lisas e decoradas recentemente atopadas por afeccionados nos montes do Mouxo (área de Coruxo) . A esta época corresponden tamén a maioría dos petroglifos existentes que se distribúen polas parroquias viguesas de Beade, Comesaña, Coruxo, Matamá, Navia, Sárdoma, Teis e Valadares. De todos eles destaca o do Fragoselo en Coruxo, polas súas dimensións e o das Millaradas en Matamá, por ser o único que posúe a representación dun cérvido. |
|
Da Idade do Bronce (1.800 ó 600 a.d.C.), ademais de petroglifos distribuidos por distintas zonas do municipio, poseemos diferentes pezas metálicas pertencentes ó bronce final: dous pequenos machados aparecidos en Matamá e Castrelos e, sobre todo, o conxunto de vintesete machados localizados en Estea (Saians). |
|
Cara ó 600 antes de Cristo, na nosa bisbarra, como no resto do noroeste peninsular, vai desenvolverse unha peculiar cultura que coñecemos polos seus poboados fortificados (castros). Será a denominada cultura castrexa na que ó lado de características autóctonas, pódense observar influxos de Centroeuropa e do Mediterráneo. A súa sociedade é esencialmente guerreira. Dentro dos límites do noso concello temos catalogados 27 castros: A Guía en Teis, Castro de Matamá, da Madroa en Candeán, do Xestoso en Bembrive, de Valadares, O Penedo e Castro da illa de Toralla en Coruxo, Estea dacabalo entre Saiáns e Oia..., nembargantes o de maior superficie é o Castro de Vigo (situado en pleno corazón da cidade) o cal foi obxecto de sistemáticas escavacións arqueolóxicas. |
|
Esta cultura castrexa fusionarase coa romana nun proceso lento pero progresivo a partir de finais do século I a.d.C. , momento en que todo o noroeste peninsular caerá baixo o poder romano. Esta mestura da cultura indíxena coa romana dará orixe á denominada cultura galaico-romana que adquirirá o seu máximo esplendor contra os séculos III e IV despois de Xesucristo. Este período está representado en Vigo por varias vilas-factorías (Toralla, Sobreira, O Fiunchal, Punta Borralleiro...) e necrópolis. É nesta época cando Vigo vai adquirir un extraordinario auxe económico, como nolo demostran os múltiples contactos comerciais e a emigración de habitantes da Meseta á nosa área. As recentes escavacións arqueolóxicas na vila romana de Toralla e nas rúas Pontevedra e Hospital poñen de manifesto a importancia deste espacio na antigüidade. A este período pertence, precisamente, a extraordinaria colección de estelas ou lápidas funerarias romanas localizadas na confluencia das rúas Pontevedra-Hospital-Areal e que se exhiben no Museo municipal de Castrelos, e que representan unha das "xoias" do patrimonio moble de Vigo. |
Os recursos existentes |
Xacementos arqueolóxicosPaleolítico, mesolítico: pezas e achados soltos nas salas de arqueoloxía do Museo Municipal. Neolítico: Megalitos, en especial Candeán, Vixiador e estribacións de Monte Penide. Calcolítico: cerámicas e petroglifos Idade do bronce: Pezas metálicas (machados) e gravados rupestres, en especial a área dos montes de Valadares, Coruxo (Mouxo), Oia, Saiáns, Comesaña. Cerámicas calcolíticas. Idade do Ferro: 27 poboados castrexos. En especial o castro de Vigo e os de Estea e Xestoso, pola súa boa conservación. Romanización: Vilas romanas (en especial a de Toralla e praia do Cocho). Salazóns do Fiunchal e xacementos urbanos do Areal e rúa Marqués de Valterra. Medieval: igrexas románicas de Bembrive, Coruxo, Castrelos, capela do Freixo e restos medievales existentes nas de Sárdoma, Lavadores, Freixeiro... Pontes medievais de Castrelos e Sárdoma. Necrópole illas Cíes. Torre medieval de Padín e Candeán. Moderna: castelos do Castro e S. Sebastián, Casa de Arines, antigas murallas. |
|
Outros lugares de información |
|
Museo municipal Castrelos: salas de arqueoloxía |
|
Casa Galega da Cultura (Fundación Penzol) Delegación Provincial en Pontevedra da Consellería de Cultura. Arqueoloxía. |
+ VIGO
Introducción Arqueoloxía Casco Viejo Casco Vello Arquitectura Etnografía Emigración Miscelánea Natureza Inicio Enlaces Correo
